4.17.2017

ජපන් කතා - කසල බැහැරකිරීම

මේ දවස් වල කුණු කතා ගොඩක් ඇදෙන නිසා, ජපානයේ කැලිකසල කළමනාකරණය පිලිබඳ මගේ අත්දැකීම් ටිකක් ලියා තබන්නට හිතුව.

ජපානයේ කැලි කසල ඇතුළු බොහෝ දේ පාලනය සිදුවන්නේ දිස්ත්‍රික් (prefecture) ආණ්ඩුව මගින්. නමුත් කැලි කසල බැහැර කිරීමේ ක්‍රමවේදය නම්, එකම දිස්ත්‍රික්කයේ තියෙන නගර සභා අතරත්, ඇතැම් විට වෙනස් වෙනවා. ඉතින් ඒ නිසා මම මේ ලියන දේ මුළු ජපානයටම අදාළ නොවෙන්න පුළුවන්. මම මේ ලියන්නේ මගේ දිස්ත්‍රික්කයේ, මගේ නගරයේ, අපි කසල බැහැර කරන  හැටි.

ජපානයේ නීතිය අනුව, අපි මුලින්ම ගෙදරක පදිංචි උනාම, ඒ ගෙදර අයිති නගර සභාවට ගිහින් අපේ නව පදිංචිය දැනුම් දෙන්න ඕන. එතකොට, ඔවුන් අපේ හැඳුනුම් පත ඉල්ලාගෙන, පොඩි paper work එකකින් පස්සේ අපේ හැඳුනුම් පතේ පසු පිටේ, අපේ නව ලිපිනය මුද්‍රණය කරලා, නැවත අපට ලබා දෙනවා. පිටරටක ඉඳන් / වෙන නගරයක ඉඳන් ඇවිත් අලුත් නගරයක පදිංචි වෙනවා නම් හෝ, එකම නගරයක් තුල පදිංචිය මාරු කරනවා නම් හෝ, මේ කටයුත්ත අනිවාර්ය කරුණක් නිසා, ඕනෑම කෙනෙක් අලුත් ගෙදරට ඇවිත් මුල් සති දෙක ඇතුලත, අනිවාර්යෙන් ම නගර සභාවට යැවෙනවා. ඒ ගියාම, අපට මෙන්න මේ සටහනත් ඔවුන් ඒ ගමන්ම ලබා දුන්නා.






ඔතනින්, එදිනෙදා උයල ඉවර වෙන දේවල්, කිළුටු පෙඟුණු කඩදාසි දවටන, වගේ නිතර එකතු වෙන combustible කුණු, සතියට දෙපාරක් එකතු කරන් යනවා. දිරාපත් වෙන, ආහාර ද්‍රව්‍ය සහිත මේ කුණු, ගොඩක් දවස් තියන් හිටියොත් ගෙදර ගඳ ගහන නිසා වෙන්න ඇති. රෝස පාටින් දක්වලා තියෙන්නේ මේ ගොණුව තමයි.

ප්ලාස්ටික් හා පොලිතීන් අඩංගු වෙන, කහ පාට ගොණුවට දැමිය හැකි ප්ලාස්ටික් වර්ග, පහසුවෙන් අඳුනගන්න උදව් වෙන්න, සියලු ප්ලාස්ටික් බෝතල් වල (PET නොවන) හා ප්ලාස්ටික් දවටන වල, නිෂ්පාදකයින් විසින්ම යොදන යම්කිසි සලකුණක් තිබෙනවා. ඒ සලකුණ තමයි ඔය කහ පාට කොටුව ඇතුලේ දක්වලා තියෙන්නේ. ඒ නිසාම, බීම බෝතලයක, චිප්ස් පැකට් එකක, ඕනෑම එකක, ඒ බීම/චිප්ස් නිෂ්පාදකයා විසින්ම, ඒ සලකුණ මුද්‍රණය කරලා තිබෙනවා. එතකොට අපි ඒ සලකුණ තියන බෝතලය හෝ දවටනය, හෝදලා, පිරිසිදු කරලා, කහ පාට බෑග් එකේ දාන්න ඕනේ. මේ කහ පාට බෑග් එක, සතියකට වරක්, එකතු කරන් යනවා.

පිරිසිදු කඩදාසි, සෝදා වේලපු කිරි පැකට්, කාඩ්බෝඩ්, වගේ දේවල්, නැවත කඩදාසි නිපදවන්නම භාවිතා කරන නිසා, සති දෙකකට වරක් ඒවා එකතු කරගෙන යනවා. මේ කඩදාසි, වේලලා, මිටියක් විදියට එකතු කරලා, කඩදාසි ටේප් එකකින්ම බැඳලා දුන්නම හරි.

මේ රෝස පාට, කහ පාට කසල බෑග් හා අනිත් සියලුම දේවල් දමන්නට, නිවාස කිහිපයකට පොදුවේ, දැල් වලින් හදපු පෙට්ටි සවි කරලා තියෙනවා. කසල එකතු කරන ලොරිය, මේ දැල් පෙට්ටිය ලඟට ඇවිත් තමයි කසල ටික අරන් යන්නේ. ඔවුන් එන්නේ උදේ 8.30 න් පසු නිසා, ඊට කලින් කුණු ටික මේ පෙට්ටියට දාල තියන්න ඕන.

මේ එක එක කසල වර්ග එකතු කරන්නේ, එක එක දවස් වල නිසා, එකතු කරන තොරතුරු ඇතුලත් කැලැන්ඩරයකුත්, අපට අර ඉහත සඳහන් කඩදාසියත් එකක්ම ලැබෙනවා, මේ වගේ. 




ඒ දවසට අදාළ නැති වෙනත් කසල වර්ගයක් පෙට්ටියේ තිබුනොත්, කසල එකතු කරන අය ඒ කසල ටික ඉතිරි කරලා අනිත් ටික අරන් යනවා. එක දවසක් මම, මැයි 31 වගේ දවසක්, මැයි 17 වගේ දවසක් එක්ක පටලවාගෙන, කඩදාසි වගයක් පෙට්ටියට දාලා තිබිලා, ඒ ටික ඉතුරු කරලා ගිහින් තිබුණා. නමුත් අපේ අහල පහල ඉන්න අයට නම් එහෙම අත්වැරදීම් වෙන්නේ නැති තරම්. එදා මම ඒ කඩදාසි ටික ආපහු අරන් ඇවිත්, ඊළඟ සතියේ යළිත් බාර දුන්නා.

ඊළඟට, ඔය කසල බහා දෙන බෑග්, අපි විසින්ම මිලදී ගන්න ඕන. සුපර් මාකට් වල, ෆාමසි වල, ඕනෑම තැනකින් පහසුවෙන් මේ බෑග් මිලදී ගන්නට පුළුවන්. ඒ වගේම ජපානයේ ජීවන වියදම හා සසඳද්දී, මේ බෑග් වල මිල ඉතා අඩුයි. නමුත් ඉතින් තමන් විසින් නිෂ්පාදනය කරනා කුණු ප්‍රමාණය අඩුයි නම්, මේ බෑග් මිලදී ගැනීමට වැය වෙන මුදලුත්, කාලයත්, (ඉතා සුළු වශයෙන් හෝ) ඉතිරි කරගන්නට පුළුවන්.

ඊළඟට අප ජලය ගැන කෙටියෙන් කිව්වොත්, අපේ ජල බිල්පතේ, කොටස් දෙකක් තිබෙනවා. එක කොටසක් තමයි අපි විසින් පරිභෝජනය කරන පිරිසිදු ජලය අපට සැපයීම සඳහා අය කරන මුදල. අනික් කොටස තමයි අප විසින් බැහැර කරපු අපවිත්‍ර ජලය නැවත පිරිපහදුව සඳහා අය කරන මුදල. මේ දෙකේම එකතුව තමයි මාසික ජල ගාස්තුව ලෙස අපට ගෙවන්නට ලැබෙන්නේ.

ගොඩක් වෙලාවට අලුතින් ගෙදරක පදිංචි උනාම, අවශ්‍ය කරන සියලුම ගෘහභාණ්ඩ හා උපකරණ, re-cycle කඩේකින් මිලදී ගන්නා නිසා හා, තමන් තවදුරටත් පාවිච්චි නොකරන දේ re-cycle කඩේකට හෝ අඳුරන කෙනෙකුට නිකම් ම දෙන පුරුද්ද නිසා, නැවත භාවිත කළ හැකි දේ කසල ලෙස එකතු වීම අඩු වෙලා තියෙනව. අපි වගේ දුප්පත් විශ්ව විද්‍යාල සිසුන්නම්, පුරුද්දක් විදියට, තමන්ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු අවසන් වෙලා සියරට බලා යනකොට, තමන් භාවිත කරපු සියලුම දේවල් අවශ්‍ය අයට බෙදා දීම කරනවා.

කැලි කසල කියන්නේ ඕනෑම රටකට, සමාජයකට ප්‍රශ්නයක් තමයි. මම මේ තොරතුරු ලිවුවේ මෙහෙ නම් මෙහෙමයි කියලා නයෙක් අරින්නට නොවේ, කැලි කසල නිසි පරිදි කළමනාකරණය කරන්නට නම් නගරයේ ජනතාවගේත්, පාලනයේත් සමාන ලෙස වෙහෙස වීම හා සහයෝගය අවශ්‍ය බව කියන්නට පමණයි. පිරිසිදු පරිසරයක් වෙනුවෙන් ගෙවන්නට වෙන opportunity cost එක විදියට, අපි හැමෝටම ටිකක් මහන්සි වෙන්නට සිදු වෙනව. මේ කියපු ක්‍රමවේදය උනත්, කොයි තරම් දුරකට තිරසාරද, පරිසරයට හිතකරද, කියා කියන්නට මම හරියටම දන්නේ නැහැ.

කොහොම උනත්, සිදු වූ දේ ගැනත්, ඒ ඔස්සේ වෙන වෙන දේශපාලන හා පෞද්ගලික කෝන්තර පිරිමසා ගන්නට අපේ අය උත්සාහ කිරීම ගැනත්, ගොඩක් කණගාටුයි. "අපි හිටියානම් මෙහෙම වෙන්නේ නෑ" , "අපි මේකට විසඳුමක් යෝජනා කරලා ක්‍රියාත්මක කරන්නට තමයි හිටියේ" සහ "මේ ඔක්කොම පාලකයන්ගේ වැරදි, අපිට නම් කරන්නට දෙයක් නෑ" කියන සිහියෙන් මිදිලා, මේ කරදරය සිදු වුනේ තමන්ටයි කියල හිතාගෙන දැන්වත් හැමෝම අවදි වේවි යැයි ප්‍රර්ථනා කරමු.












3.31.2017

ජීවිතය, අතහැරිය යුතු තැනක් නොවේ

ෆේස්බුක් හි දුටු විප්‍රකාර කිහිපයක් පිලිබඳ ලියන්නට සිතා සිටියත්, කම්මැලිකම නිසා කල් දැමුණු ඒ සිදුවීම් දැනටමත් පරණ වී ඇති නිසා, කාලීන මාතෘකාවක් ගැන ලියන්නට සිතුවෙමි.


සාමාන්‍ය පෙළ ප්‍රතිඵල අපේක්ෂිත පරිදි නොලැබීම නිසා සිසුන් කිහිප දෙනෙකු සිය දිවි නසාගැනීම/නසා ගන්නට උත්සාහ කිරීම පිලිබඳ, පුවත් කිහිපයක් දුටිමි. සාමාන්‍ය පෙළ විභාගය ඇත්තටම අසමත් වන්නට අමාරු තරමේ පහසු විභාගයකි. නමුත්, එසේ අසමත් වූ පමණින්, අප මරණය ප්‍රර්ථනා කල යුතුද?



වැඩි කතාවකට පෙර, මේ දිගු වීඩියෝව බලන්නට අසන්නට, මම ඔබට ආරාධනා කරමි. මුල සිට අගටම නරඹන්නට අවශ්‍ය නැති නිසා, කරුණාකර මිනිත්තු 8:40 සිට මිනිත්තු කිහිපයක් ඉදිරියට නරඹන්න.





වීඩියෝව දිගු නිසාම, නරඹන්නට අපහසු අයට, එහි අන්තර්ගතය කියවා දැනගන්නට, පහත දක්වා තිබේ.



"ප්‍රංශයේදී, පැරිසියේ, කොන්ඩේ කපන තැනක, මම දවසක් ගිය වෙලාවක, අවුරුදු 98 ක ආච්චි කෙනෙක්, එයාගේ කොන්ඩේ ඉතිරි වෙලා තියන කෙස් ගස් ටිකට දම් පාට ගානවා, නැගිටින්න බෑ. මට හිතෙනවා, වල පයයි ගොඩ පයයි, කොයි වේලාවෙද දන්නේ නෑ. ඇයි මේ කොන්ඩේ පාට කරන්නේ?



ඇය කොන්ඩේ පාට කරලා ඉවර වෙලා, කණ්ණාඩිය දිහා බලාගෙන, කල්පනාකරනව, බලනව, හැඩවෙනව.


ජීවිතය කවදාකවත් අතහැරිය යුතු තැනක් නෙවෙයි. කිසිම මොහොතක ඔබ ජීවිතය අවසන් කියල, අත්හරින්න එපා.

කොයි මොහොතේ හෝ, බලාපොරෝත්තු වෙච්ච ආශාවන් කඩ වුණා නම්, කොයි මොහොතෙ හරි ඔබට පුළුවන් ඒක නැවත පටන්ගන්න. භග්න ආශා, බිඳුණු ආශා, කවදාවත් සදාකාලික නෑ. අලුතින් පටන් ගන්න පුළුවන්."

සාමාන්‍ය පෙළ ලියන සිසුන් මේ බ්ලොග් එක කියවාවි යැයි මා නොසිතන නමුත්, දරුවන් සිටින දෙමාපියන් කිහිප දෙනෙක් හෝ මෙය කියවාවි යැයි මම සිතමි..



පොහොසතුන්, උගතුන් බිහි කිරීම පසෙක ලා, අපි පිරිපුන් මිනිසුන් තනන්නට පටන් ගත යුතු වෙමු.



*****

උසස් පෙළ සමයේ, එක්තරා ටියුෂන් ගුරුවරයෙක් කියූ කතාවක්, මගේ මතකයට නැගේ.

හොඳ රිසල්ට් එකක් ඕන නම්, කැම්පස් යන්න ඕන නම්, ඉන්ජිනීරින්ග් යන්න ඕන නම්, මේ දවස් වල වැඩ කරන්න. ඒ සඳහා මහන්සි වෙන්න තියෙන්නේ මේ ටික දවස විතරයි. විභාගේ ලිවුවට පස්සේ, ප්‍රතිඵල ආවට පස්සේ හිත කරදර කරගෙන වැඩක් නෑ.

ප්‍රතිඵල ආවම, දිස්ත්‍රික් රෑන්ක් කොළෙත් අරන් හැම අවුරුද්දෙම මාව හම්බෙන්න අඩුම තරමේ එක සිසුවෙක් හෝ  එනවා මයි. 

"බලන්න සර්, මට ඉන්නේ ඉන්ජිනීරින් යන්න වැට උඩ නේ.."

ලිස්ට් එක දිහා බලාගෙන ඔවුන් මෙහෙම කියනවා.

"සර්, මෙයා ගෙදර ඔක්කොමත් එක්කම රට ගියා.. කැම්පස් යන්න ආයේ ලංකාවට එන්නේ නැහැ"

"සර්, මේ මෙයත් රිසල්ට් වලින් පිට රට කැම්පස් එකකට යන කතාවක් කියලා තිබුණ, මෙහෙ ඇප්ලයි කරන එකක් නැහැ"

"සර්, මෙයා ගිය පාර රිසල්ට් එකෙන් ෆිසිකල් සයන්ස් රෙජිස්ටර් වෙලා ඉන්නේ. මේ පාර ඉන්ජිනීරින් තේරුණාට යන්න බැහැ"

.....................

මේ විදියට යනකොට ඔවුන් මෙහෙමත් කියාවි දැයි මට හිතෙනව,

"සර්, මේ ළමයා හාර්ට් ඇටැක් එකක් හැදිලා මැරේවි නේද?"

.....................


තමන් එක්ක එකට ඉන්න සිසුන්ගේ රෑන්ක් සමග, ප්‍රතිඵල ආවට පසු තමන්ව සංසන්දනය කරගෙන ස්ට්‍රෙස් වෙලා වැඩක් නෑ. ඔබ ආස කරන කෝස් එක කරන්න ඕන නම්, විභාගයට පෙර වැඩ කරන්න.

අපේ වාසනාවට, මේ වගේ කතා කියන ගුරුවරුන් අපට ලැබී තිබිණි.

*****


උසස් පෙළ සමයේ, හැම වෙලේම පොතක් දිහා බලාගෙන, ගණන් සදමින් සිටින මා දිහා ටික දිනක් බලාගෙන සිටි තාත්තා මට මෙසේ කීවේය.

"පොඩ්ඩි, විභාගේ කියන්නේ හැමදේම නෙවෙයි. ඔයාට පුළුවන් හැටියට කරන්න. පාස් උනත්, ෆේල් උනත්, අපි හැමෝම ඔයත් එක්ක ඉන්නවා."

දිනක් උදෑසන ඇහැරී වෙලාව බැලූ විට, පන්ති යන්නට ප්‍රමාද වී ඇති බව දැනගෙන, මම අම්මාගෙන් මාව අවදි කලේ නැත්තේ මන්දැයි ඇසුවෙමි.

"චූටා ඊයේ රෑ වෙනකම් පාඩම් කළා නේ. මට අවදි කරන්න ලෝබ හිතුණ."

නමුත්, කලබලෙන් ඇඳ පැළඳගෙන මම පරක්කු වී හෝ එදත් පන්තියට ගියෙමි.


*****

එදිනෙදා ජීවිතයේ වියදම් හොයන්නටත්, දූවරුන් දෙදෙනෙක් ම හිටි අපේ පවුලේ අනාගතය වෙනුවෙන් වෙහෙසන්නටත්, දෙමවුපියන් වෙහෙසෙන හැටි අපි අපේම දෑසින් දුටුවෙමු. ඒ නිසාම, අපි ඉගෙනීමට ආස කළෙමු.

නමුත් අපේ අක්කාගේ යෙහෙළියකට මෙන්,

"මේ පාර මෙඩිසින් සිලෙක්ට් නොවුනොත්, බෙල්ල කපලා ඔලුව ගේට්ටුවේ ගහනවා"


යැයි නොකියා, අපිව කරුණාවෙන් උනන්දු කරන්නට, අපේ දෙමවුපියෝ සමත් වූහ. අපේ වාසනාවට, දුකත් සැපත් එකසේ දරන්නට හුරු කෙරූ, මෙවැනි දෙමවුපියන් අපට ලැබී තිබිණි.

*****

විභාගයක් අසමත් වීම හිතට දුකකි, එය සැබෑය.

දරුවෙකුගේ විභාග ප්‍රතිඵල අසන නෑ පිරිවර හා අසල්වාසීන් ඉදිරියේ, දෙමාපියන් අසරණ වෙති. එම අසරණ කම දෙමවුපියන්ට දුකකි. එයත් සැබෑය.

නමුත් මේ කිසිම දුකක්, මෙතරම් කල් උස් මහත් කළ දරුවාගේ මරණය ඇසුණු විට, දකින විට දැනෙන දුක තරම් දුකක් නොවේ...

*****

"ජීවිතය කවදාකවත් අතහැරිය යුතු තැනක් නෙවෙයි. කිසිම මොහොතක ඔබ ජීවිතය අවසන් කියල, අත්හරින්න එපා."






11.03.2016

මල් පිපිලා, ජීවිත උයනේ



"හෙලෝ"

"හෙලෝ, මේ ජයවර්ධන මහත්තයද?"

"ආ.. චාන්දනී, කියන්න"

"හොඳින් ඉන්නවා නේද, ටිකක් අමුතු හීනයක් දැක්ක ඊයේ රෑ"

"ආ මොකට හිත කරදර කරගන්නවද.. මම හොඳින් ඉන්නවා.."

"කෝ චිත්‍රා, උයනවද?"

"නෑ, චිත්‍රා ගමේ ගිහින් එන්න ගියා"

"හ්ම්ම්ම්... නිකමට හිතුණ හදිසියෙන්ම හීනෙන් පෙනුනේ කරදරයක් වත්ද කියල.. ඒ නිසා අද දවසම හිතට හරි මදි..... ඔයා කොහේ හරි හොඳින් හුස්ම ගන්නවානම්, මට ඇති. චිත්‍රා ගෙදර හිටියනම් මට ටිකක් හරි හිත හදාගන්න තිබුණ, එහෙනම් අසනීපයක් වත් උනොත් එයා ඉන්නවනෙ ලඟින්"

"හ්ම්ම්... හිත කරදර කරගන්න එපා. පුතාල හවස ඇවිත් යාවි සමහර විට"

"ඒක හොඳයි. මම එහෙනම් තියන්නම්. තේ හදන වෙලාව දැන්, රත්නේ ට තිබහ ඇති"

"හොඳයි, බුදුසරණයි"


මල කොතැන පිපුනම මොකද
පිපුණ වග මල දන්නවා 
ගඟ කොතැන ගැලුවම මොකද 
ගලන වග ගඟ දන්නවා 
සඳ කොතැන දිලුනම මොකද 
දිලෙන වග සඳ දන්නවා 
නුඹ කොතැන සිටියම මොකද 
නුඹ ඉන්න බව මං දන්නවා



***** 


මේ මොකද්ද මේ විකාරේ කියල හිතුනොත්, ඔබේ කාලය අපතේ ඇරපු එක ගැන සමාවෙන්න මට :)


7.30.2016

ජපන් කතා 6 - ඇරඹුම හය වැනි කොටස








පසුගිය කතාව අවසන් උනේ, මම අත්වැරදීමකින් EMS කල යුතු අයදුම්පත එක්ස්ප්‍රස් මේල් යවපු තැනින්.
අයදුම්පත ලැබීමට කල්ගත වන නිසා, මම ඊට පහුවදා ආපහු GPO එකට ගිහින් අලුත් IRC 7ක් තැපැල් කරන්නට සිතුව.


**********

අද එතැන් සිට 

පහුවදා උදේ මම කෝකටත් කියල ඊ මේල් එකක් යැවුවා ජපානේ ශිෂ්‍ය කටයුතු අංශයට, මේ විදියට.

"අයදුම්පත ලබාගැනීමේ අයදුම්පත, මා විසින් අත්වැරදීමකින් EMS වෙනුවට එක්ස්ප්‍රස් පෝස්ට් එකේ එවා ඇති අතර, එම  අයදුම්පත ඔබ වෙත ලැබීමට සතියක් පමණ ගත වීමට නියමිත වේ. එය ලැබුණු පසු ඔබ විසින් මට එවන අයදුම්පත මා වෙත ලැබීමට සාමාන්යෙන් කොපමණ දින ගණනක් ගත වේ යයි නිමානය කල හැකිද?"

ඔවුන් මට මෙසේ පිළිතුරු එව්ව.

"අපේ තැපැල් කන්තෝරුවට අනුව, අප විසින් එවන අයදුම්පත ඔබට ලැබෙන්නට දින 3ක් පමණ ගත වනු ඇති. ඒ අනුව ඔබට 24 වනදාට පෙර අයදුම්පත ලැබෙනු ඇති අතර,ගැටළුවක් ඇති නොවෙනු ඇති. කෙසේවතුදු, ඔබ අපට එවන ලද අයදුම්පතේ ස්කෑන් පිටපතක් ඊ මේල් කරන්න"

මම අයදුම්පත ලබාගැනීමේ අයදුම්පත මේ වෙද්දී තැපැල් කරලා ඉවරයි නේ, ඉතින් අලුත් එකක් පුරවල ස්කෑන් කරල ඊ  මේල් කළා. පැයක් ගත උනේ නෑ මට මෙහෙම රිප්ලයි එකක් ආව.

"ඔබේ ස්කෑන් කරන ලද අයදුම්පත ට අනුව, අපි ඔබට අදාළ අයදුම්පත තැපෑලට දැමුවෙමු. එම අයදුම්පත ඔබට දින 3 කින් පමණ ලැබෙනු ඇත"

මේ සිදුවීම ජපානය ගැන මගේ හිතේ පුදුමාකාර පැහැදීමක් ඇති කළා. මොකද ඔවුන් තැපැල් ගාස්තු සහිත IRC කූපන් ලැබෙන්නටත් පෙර, මගේ ඊ මේල් එක විශ්වාස කරල, අයදුම්පත එව්ව. ඒ වගේම ඒ ඔක්කොටම ගත උනේ පැයක් පමණයි. (මගේ ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාලයේ  විභාග අංශයට, තැපැල් ගාස්තු ගෙවා මාසයක් යනතුරුත් ඇඩ්රස්ඩ් ට්‍රාන්ස්ක්‍රිප්ට් එකක් තැපෑලට දමා තිබුනේ නැහැ. පස්සේ මම ඒක අරගෙන ගිහින් මමම තැපැල් කළා, ගෙවපු තැපැල් ගාස්තුව දෙගුණ වුනා) 

කිවුව වගේම දවස් 4ක් වගේ යනකොට අයදුම්පත ලැබුන. මගේ IRC ටිකත් සතියකට පමණ පස්සෙ ඔවුන්ට ලැබිල තිබුණ.

අයදුම්පත පුරවල තැපැල් කරන එකේ නම් ලොකු නාට්‍යක් තිබුනෙ නෑ. ඒ දවස් ටික ගෙවිල ගියා. අයදුම්පත තැපැල් කරලා මම ලොකු සැනසුම් සුසුමක් හෙළුව.



**********


අයදුම්පත් ලැබිල, තේරීම් ඉවර වෙලා මගේ ප්‍රොෆෙසර් ඊ මේල් එකක් එව්වා මට.

"දයාබර මානවිකා,

ඔබේ අයදුම්පත සාර්ථකයි. Well done. මේ වටයේ අයදුම්පත් වලින් ඉහලම ලකුණු ලබාගත්තේ ඔබේ අයදුම්පතයි. ස්කයිප්  මගින් කෙරෙන සම්මුඛ පරීක්ෂණය ගැන ඔබට තොරතුරු ලැබෙනු ඇති."


**********


මේ ඊ මේල් එක මගේ හිතට බරක් එක් කළා. මොකද ඒ වෙනකොට අපේ අම්ම හිටියෙ අසනීපෙන්. ඊ මේල් එක මම කියෙව්වේ අම්මගේ සුව නොවන බඩේ වේදනාවට ඩොක්ටර් කෙනෙකු කන්සල්ට් කරන්නට ඉස්පිරිතාලේ යන ගමන්. "අම්මට අසනීප නම් රට යන්නේ නැහැ කොහොමත්. නමුත් අසනීපෙන් ඉන්න අම්මට මේ ගැන කිවුවොත්, මම ඈතට යයි කියල කල්පනා කරලා තව ලෙඩ වේවි. ඒ නිසා මේ ගමන කැන්සල් උනාවේ, මම මේ ගැන ගෙදරට කියන්නේ නැහැ."

අම්මගේ පිත්තාශයේ ගල් බවට නිගමනය වෙලා, ඔපරේෂන් එකක් කළා. ඉස්පිරිතාලේ ඉඳල ගෙදර යන්න සූදානම් වෙනකොට, ස්කයිප් ඉන්ටවිව් එකට අදාළ ඊ මේල් එක ලැබුණ. ඒ වෙලාවේ මම විස්තරේ අම්මට කිවුව. හැබැයි අම්ම සනීප උනේ නැත්නම් යන්නේ නැහැ කියලත් කිවුව.

ස්කයිප් ඉන්ටවිව් එක එච්චර අමාරු උනේ නැහැ,සහ ඒ නිසාම මම ඉන්ටවිව් එක පාස් වෙලා තිබුණ. සමහර විට අසනීප උන වෙලාවේ අම්මව බලාගනිපු පින් මහිමෙන් වෙන්න ඇති. (පිනකුත් නෙවෙයි ඉතින් ඒක කොහොමත් දරුවන්ගෙ යුතුකම නේද) ඒ වෙද්දී අම්මාට සනීප වෙලා තිබුණ. ඉතින් මමජපානේ යන්නට හිතුව.


**********


ඊට පස්සේ තිබුනේ වීසා හදන්නට. අදාළ ලියුම් ටිකත් එකතු කරගෙන මම 8.15 පමණ වෙනකොට ජපන් එම්බසියට ගියේ එය අරින්නේ 9 ට නිසා. ඒ යනකොට එතන ඉන්නවා 250ක විතර පෝලිමක්.

"අම්මේ මෙච්චර මිනිස්සු රට යන්නෙ, ලංකාව එපා වෙලාද" කියල හිත හිත මම පෝලිමේ හිටිය. 9.15 ට විතර සිකියුරිටි ඔෆිසර් කෙනෙක් ඇවිත් මෙහෙම කිවුව.

"අපි ඇතුලට ගන්නේ 120 යි. ඒ 120 දෙනා දැන් අරගෙන ඉවරයි. ඒ නිසා ඊට පස්සේ පෝලිමේ ඉන්න කට්ටිය ආපහු ගිහින් හෙට උදේ එන්න"

මම හිටියේ 250 වෙනියට විතර නිසා ඉතින් මුල් 120ට මම අහු නොවෙන එක අහන්න දෙයක් නෙවෙයි නේ. කොහොම උනත් එතන හිටපු අය නොසන්සුන් උනා.

"එහෙම කොහොමද, අපිවත් ගන්න ඇතුලට, අපිටත් වීස ගන්න ඕන, හදිස්සියි"

"ඔයාල හෙට එන්න. මෙතන මේ පාන්දර 3 ඉඳල කට්ටිය පෝලිමේ ඉන්නෙ. එහෙම එකේ ඉතින් අද ගෙදර ගිහින් හෙට උදෙන් එන්න" 

"අනේ සර් අපටත් යන්න දෙන්න"

"බෑ බෑ හෙට උදේ එන්න"

සිකියුරිටි ඔෆිසර් හරියට එම්බසඩර් වගේ. මිනිස්සු ඔක්කොම හැරිල එන්න ආව. මමත් ආව. 


**********


ඔය කියන විදියට පාන්දර 3 ඉඳල කට්ටිය පෝලිමේ ඉන්නව නම් ටිකක් උදෙන් යන්න වෙයි නේ. හෙට පාන්දර 4ට කැබ් එකක් කතා කරන් යන්න හිතාගත්ත.

පස්සේ ආරංචි කරල බැලුවම, ජපානයට රැකියාවලට යන ගොඩක් අයත්, භාෂාව ඉගෙනගන්නට ස්ටුඩන්ට් වීසා අරන් යන අයත්, ස්කොලර්ෂිප් වලට යන අයත්, වැඩ පටන් ගන්නේ ඔක්තෝබර් සිට නිසා, සැප්තැම්බර් මාසේ එම්බසියේ පෝලිම ගොඩක් දිගයි ලු. ඉතින් ඒ නිසා මම යාලුවෙක් එක්ක පහුවදා උදේ පාන්දර එම්බසියට ගියා. ගිහින් 9 වෙනකම් එම්බසිය ඉස්සරහ පත්තරයක් එලාගෙන ඉඳගෙන හිටිය. එහෙම ඉඳල ඇප්ලයි කලාම සතියකින් යලි එන්න කියල, වීස ලැබුණ.

ටිකක් කලබලෙන් බඩු එහෙම පැක් කර කර ඉන්න ගමන්, මෙච්චර කල් මම කාපු කට්ට මදි කියල වැස්ස වලාහක දෙවියන්ටත් හිතිලා, බදාදා පිටත් වෙන්න තියෙද්දී, ඉරිදා ලොකු වැස්සක් වැහලා ගෙදර පොඩි ගංවතුර ක් ගැලුව. ඊට කලින් කවදාවත් වතුර ආපු නැති අපේ ගෙදර යට වෙනකොට, ආයෙම රට යන අදහස හිතෙන අත් ඇරුන. 

කොහොමහරි ගෙදර ඇතුලේ තිබුණු වතුර පැය කීපයකින් බැහැල ගියා. පාර හා වත්ත නම් ටිකක් යට වෙලාමයි තිබුණෙ.


**********


රට යන දවස උදා උනා. ඇත්තටම ඒ වෙනකොට මට යහතින් යන්න ලැබේවිද කියල කිසිම විශ්වාසයක් තිබුනේ නැහැ. ඕන දෙයක් වෙද්දෙන් කියල යෑමක් තමයි තිබුණෙ.

ගෙදරින් පිටත් වෙලා හයිවේ එන්ට්‍රන්ස් එකට එනකොට, අතරමග වතුරට යට වෙලා, හයිවේ එකට යන්නට බැහැ. ඒ නිසා ආපහු හරවාගෙන, ගාලු පාර දිගේ මාතර ගිහින් ගොඩගම එන්ට්‍රන්ස් එකෙන් හයිවේ එකට එනකොට හොඳටම පරක්කු වෙලා, වෙලාවට යන්න බැරි වේදැයි ලොකු බයක් හිතේ තිබුන.

මේ අතරේ වාහනේ යන ගමන්, මගේ යාලුවන්ට මම අද යන බව කියල කෝල් කළා. නිතර මුණගැහෙන යාළුවො ඒ වෙනකොට මම යන බව දැනගෙන හිටියත්, අතපසු වූ කිහිප දෙනෙක්, අන්තිම වෙනකම් නොකී නිසා මාත් එක්ක තරහ වුණා.

කොහොමහරි, වෙලාවට එයාපෝට් එන්න පුළුවන් උනා. පැය 8ක දිගු ගමනක් අවසන, ගුවන් යානයේ රෝද පොලවේ වදින විට, මම යහතින් ජපානයට පය ගහපු බව විශ්වාස කරන්නටත් ටිකක් අමාරු උනා. 



**********

ප. ලි. මේ ඔක්කොම ඉවර වෙලා ජපානේ ඇවිත් බලනකොට මගේ බර කිලෝ 3ක් අඩු වෙලා තිබුණ. 

**********

ජපන් කතා ඇරඹුම නිමි.

මෙතෙක් ඉතා කම්මැලිකමෙන් වුවත්, නොනවත්වා මෙය කියවූ ඔබ සැමට, ස්තුතියි.







7.11.2016

ෆේස්බුක්, බැංකු, හා තවත් කතා





අතහැර දමා තිබුණු බ්ලොග් එකේ යමක් ලියන්නට සිත් වුණේ, මේ දිනවල කතාබහට ලක් වුණු පිස්සුවක් ගැන මගේ අදහස කියන්ටයි.


පෙරවදන
පළමු කොටස.
2007 වසරේ යම් දිනක, අපේ නිවස.
පාත්‍ර වර්ගයා: ඉස්සරහ ගෙදර ඇන්ටි, අපේ අම්මා සහ මම.
ඉස්සරහ ගෙදර ඇන්ටිත්, අපේ අම්මාත් ඕප දූප කතා කරමින් සිටී. 2008 වසරේ උසස් පෙළට සූදානම් වන මම ඒ අහල පහලම ගණන් සදමින් සිටියි.

ඉස්සරහ ගෙදර ඇන්ටි: දැන් කාලෙ පිරිමි ළමයි කසාද බඳින්න ගියාම සල්ලි, උගත්කම මුකුත් හොයන්නේ නැහැනේ.. ලස්සන විතරයි හොයන්නේ. 
අපේ අම්මා: ඒක නේ..
ඉස්සරහ ගෙදර ඇන්ටි: (මදෙස බලමින්) අපේ පොඩි දූට නම් හොඳ කොල්ලෙක් කසාද බඳින්න පුළුවන් ඒ නිසා.
අපේ අම්මා: හි හි.. බලමු!

අවධානයෙන් ගණන් සදමින් සිටියා නම් ඕපදූප ඇසෙන්නේ කෙසේදැයි යන ප්‍රශ්නය පසෙක තැබුවොත්, මේ කතාව ඇසුණු මට, ඇත්තටම පුදුම සිතුනි. එවකට වයස 18ක් පමණ වූ, කෙළිලොල් වයසේ පසු වූ, පාසල් යන, විභාගය ගැන පමණක් බොහෝ සිතූ මට මේ කතාව අමුතුම හැඟුමක් ගෙන දුනි.


ජීවිතය ගෙවී ගිහින්, 2012 දී, ඉන්ඩස්ට්‍රියල් ට්‍රේනින් උදෙසා මඩකලපුවේ හය මසක් ගත කල මාගේ සම, කට්ට කළු පැහැති වූ අතර, හිරු එලියට නිරාවරණය වූ අතේ හා මුහුණේ රෝමකූප තඹ පැහැයෙන් දිලිසිණි. සයිට් වැඩ නිමා කොට ස්නානය කරද්දී රාත්‍රී 11 පමණ වෙන නිසා, කොණ්ඩය කොටට කපා දමා සිටියෙමි. දහදිය දමන නිසා කුරුලෑ හට ගත් අතර, මවිසින් අනිච්චානුගව ඒවා කඩා දැමීම නිසා කැළැල් හට ගති.


දෙවෙනි කොටස.
2013 වසරේ යම් දිනක, මහපාර.
පාත්‍ර වර්ගයා: ගමේ ඇන්ටි කෙනෙක්, අපේ අම්මා සහ මම.
ගමනක් යමින් සිටි මටත්, අපේ අම්මාටත්, අඳුරන ඇන්ටි කෙනෙකු මුණගැසේ.

අපේ අම්මා: මේ බලන්න මෙයා කළු වෙලා නේ. මෙයාට කවුරුහරි හොයන්න ඕන හෙමින්.
ගමේ ඇන්ටි: ඒක තමයි නේ. දුව ඉස්සර මීට වඩා ලස්සනයි නේ. තව කැත වෙන්න කලින් කවුරු හරි හොයල බන්දල දුන්න නම් හරි.
අපේ අම්මා: ඒක නේ..


කල් ගත විණි. රෝම කූප යලිත් කළු පැහැයට හැරුණු අතර, කොණ්ඩය යලිත් වැවී, කුරුලෑ කරල් මැකී ගියෝය. කට්ට කළු පාට අඩු වී, වෙනස් පාටක් ලැබුණි. කලින් මා නුදුටු අලුත් මිතුරෙක් මුණගැහුණු කල්හි, මේ කෙනාව අඳුරනවා දැයි පරණ ෆොටෝ පෙන්වා සිනාසෙමි. මා තවත් කැත වන්නට පෙර කසාද බැඳිය යුතු යයි කෙරුණු යෝජනා, දැන් නිහඬ වී ඇත.

නමුත්, හෙට මා යලිත් කැත වන්නට පටන් ගෙන ඇති යැයි යමෙකුට සිතුනොත්, පෙර කී කතාව යලිත් කරලියට නොඑනු ඇති යැයි පොරොන්දු විය හැක්කේ කාටද?



******


මේ කතාව මතකයට නැගුනේ, පසුගිය දිනවල පිස්සුවෙන් මෙන් අපේ අය කතා වුනු, බැංකුවක සිදුවීමක් නිසාවෙනි. එම කතාවට ලක් වුනු පුද්ගලයින් ඉතා නරක මිනිසුන් බවටත්, ඇය ගණිකාවක් බවටත්, ඔහු නරුමයෙකු බවටත්, යලිත් ආපස්සට හැරීමක් නැති බවටත්, එහි සිටි තරුණියට සිය දිවි නසාගැනීමට හැර වෙන කරන්නට දෙයක් නැති බවටත්, ඔවුනොවුන් විවාහ නොවුනහොත් ඒ තරුණියට විවාහ වන්නට බැරි වෙනු ඇති බවටත්, ආදී ලෙස අපේ අය කොමෙන්ටු දමා තිබිණි.


මගේ ගැටලුව වන්නේ, මෙලෙස වෙනත් කෙනෙකුගේ ජීවිතය සම්බන්ධව ඔවුන් ගත යුතු තීරණ ගැන උපදෙස් දෙන්නට අපට ඇති අයිතිය කුමක්ද යන්නයි. ජීවිතයේ එක් සිදුවීමක් මත ඔවුන්ගේ මුළු ජීවිතයම ලඝු කොට, අපේ සිතිවිලි අනුව ඔවුන් ජීවත් විය යුතු යැයි සිතීම කෙතරම් දුරට සාධාරණද?


කොමෙන්ටුවකම තිබූ අයුරින්, බොහෝ දෙනා මේ යුවලට, බැංකුවක් තුල අනිසි හැසිරීම ගැන දොස් පැවරුවත්, බස් රිය තුල දුම්රිය තුල අනිසිව හැසිරීමෙන්, ඇඟේ ඇතිල්ලීමෙන්, හේත්තු වීමෙන් දහසක් දැරියන්, තරුණියන් අපහසුතාවයට ලක් කරයි. රැකියා ස්ථානයේ හැසිරිය යුතු අයුරු කියා දෙමින්, තමන්ටත් එවන් අවස්තාවක් පාදාගැනීමට සිහින මවයි. නිරුවත් වූ ගැහැණියට වේසි යයි දොස් කියමින්, පාරේ යන ගමන්, ෆිල්ම් බලන ගමන්, සිතින් දහසක් තරුණියන් නිරුවත් කරයි.


අපේ ජීවිත නිරතුරුව වෙනස් වෙයි. අපි සුදු හෝ කළු නැති, අළු පාට මිනිස් කැලක් වන්නෙමු. ඉතින් හැමෝම අතින් වැරදි සිදු වෙයි. නමුත් එක් සිදුවීමක් මත පදනම් වී, අනුන්ට ජීවත් වෙන හැටි කියා දෙන්නට යන්නේ, අපි අපේ ජීවිත සර්ව සම්පූර්ණ කරගෙන ද?

ඔවුන්ට ඔවුන්ගේ පාඩුවේ ජීවත් වන්නට ඉඩ දී, අපේ වැඩක් බලාගෙන ඉන්නට අපට බැරි ඇයි?




ජපන් කතා - කසල බැහැරකිරීම

මේ දවස් වල කුණු කතා ගොඩක් ඇදෙන නිසා, ජපානයේ කැලිකසල කළමනාකරණය පිලිබඳ මගේ අත්දැකීම් ටිකක් ලියා තබන්නට හිතුව. ජපානයේ කැලි කසල ඇතුළු බොහෝ ...